ForYou Magazine

Het ForYou Magazine heeft dit keer speciaal aandacht voor de nare ziekte Kanker. Aan het woord zijn ervaringsdeskundigen en specialisten die verschillende vormen van zorg kunnen bieden waneer je hiermee te maken hebt.

Paula van der Hulst

De reden dat ik hier graag aan mee wilde werken, is omdat ik mijn praktijk juist gestart ben omdat het me raakt wanneer je door deze nare ziekte getroffen wordt. Je krijgt te horen dat je ernstig ziek bent. Je agenda vult zich als vanzelf met ziekenhuis afspraken.

Wanneer je te horen krijgt dat je ernstig ziek bent, bevindt je je onmiddellijk in een emotioneel rollercoaster, maar je moet vooral (snel) fysiek behandeld worden.
Minder automatisch is er veel aandacht voor wat dit emotioneel met je doet. Er gaat enorm veel door je heen hoeveel ruimte is er voor deze emoties? En hoeveel aandacht schenk jij hier zelf aan?
{

Naast een goede fysieke behandeling, is het ook erg belangrijk om aandacht te schenken aan het emotionele aspect dat zich in je af speelt.

  • De klap die je te verwerken krijgt wanneer je dit slechte nieuws ontvangt.
  • De onzekerheid van wat je allemaal te wachten staat.
  • De zorgen en vragen die door je hoofd spoken. En nog zoveel meer…

 

 

Lees hier meer over in dit Magazine, dat in vele winkels als gratis meeneem exemplaar ligt (Leeuwarden, Heerenveen, Sneek en Joure).

Wil je zeker weten dat je dit magazine ontvangt? Stuur mij dan een mail waarin je jouw contactgegevens plaatst zodat ik er voor kan zorgen dat jij zeker een exemplaar zult ontvangen.

Of vraag gerust een kosteloos en vrijblijvend kennismakingsgesprek aan.

12 + 13 =

Meer van mij lezen?

ForYou Magazine

Het ForYou Magazine heeft dit keer speciaal aandacht voor de nare ziekte Kanker. Aan het woord zijn ervaringsdeskundigen en specialisten die verschillende vormen van zorg kunnen bieden waneer je hiermee te maken hebt.Paula van der Hulst De reden dat ik hier graag aan...

Kun jij je gevoelens omarmen?

Het is een misverstand dat je op je sterkst bent wanneer jij je emoties niet naar boven laat komen, maar laat opkroppen. Mensen denken vaak dat het kwetsbaar maakt. Maar het doel van het uitspreken van emoties is juist ervoor zorgen dat de emotie, samen met de...

Wat kun je vragen als er iemand overleden is?

Als ik iets voor je kan doen, dan hoor ik het van je, hè? Wat kun je vragen of zeggen als er iemand overleden is? Ik zag hem/haar laatst maar is wist niet wat ik zeggen moest… Je kunt me altijd bellen heb ik gezegd, ik sta altijd voor je klaar. Normaal gesproken komen...

Schedule an Event

events@divisophia.com

Contact Agent

publishing@divisophia.com

Contact Author

author@divisophia.com

Kun jij je gevoelens omarmen?

Kun jij je gevoelens omarmen?

Het is een misverstand dat je op je sterkst bent wanneer jij je emoties niet naar boven laat komen, maar laat opkroppen. Mensen denken vaak dat het kwetsbaar maakt. Maar het doel van het uitspreken van emoties is juist ervoor zorgen dat de emotie, samen met de eventuele zorgen en vragen, verhelderd worden. Dat ze hierdoor ook een plaats mogen krijgen.

Wil jij?

  • Jezelf serieus nemen en op nummer 1 zetten?
  • Inzicht krijgen in wat jij voelt?
  • Je gedachten en gedrag in balans brengen met je gevoel?
  • Je mentale kracht nog meer versterken?
  • Oordelen van jezelf en anderen minder plaats geven?
  • Handelen naar wat jij werkelijk voelt?
  • Keuzes maken die vooral goed voelen voor jou?
  • Zorgen minder zwaar laten wegen?
  • Keuzes maken in wat je energie oplevert en wat je energie kost?

Heb jij interesse of vragen?

Maak dan een afspraak voor een kosteloos en vrijblijvend kennismakingsgesprek. En maak gebruik van de speciale ForYou aanbieding waarbij de eerste drie gesprekken maar € 52,- per gesprek kosten (Deze zijn naar behoefte los van elkaar af te nemen).

Wil jij persoonlijk een exemplaar van het ForYou magazine ontvangen? Stuur mij jouw adresgegevens en ik zorg dat deze bij jou bezorgd wordt.

Met warme groet,

 

 

Paula van der Hulst

Reacties van anderen

“In 29 jaar heb ik nog niet eerder op deze manier naar mezelf gekeken.

Dit zou voor iedereen goed zijn om eens te doen”

“Ik vind het mooi dat als jij naar me luistert, je dingen kunt zeggen waardoor ik het ineens heel anders kan bekijken. Waardoor ik kan relativeren en het beter kan loslaten.”

“In gesprek met jou voel ik de rust die je uitstraalt.

Ik voel me prettig bij je.”

Vul hier jouw gegevens in, dan neem ik zo spoedig mogelijk contact met je op.

14 + 8 =

Wat kun je vragen als er iemand overleden is?

Wat kun je vragen als er iemand overleden is?

Als ik iets voor je kan doen, dan hoor ik het van je, hè?

  • Wat kun je vragen of zeggen als er iemand overleden is?
  • Ik zag hem/haar laatst maar is wist niet wat ik zeggen moest…
  • Je kunt me altijd bellen heb ik gezegd, ik sta altijd voor je klaar.
  • Normaal gesproken komen we ook niet bij elkaar op de koffie, is het niet gek als ik dat nu wél doe?

Regelmatig vragen mensen mij wat ze beter wel of niet kunnen vragen of doen. Als ervaringsdeskundige weet ik wat ik als prettig of minder prettig heb ervaren. Toch is dit persoonlijk en voor iedereen weer anders. Er zijn in stilte of met een knuffel is soms voldoende. Maar voor iedereen die zich afvraagt wat je kunt zeggen of doen, lees dan vooral verder.

 

Je wilt zo graag iets doen
Afgelopen week was ik in gesprek met iemand waarvan de vader pas geleden is overleden. We spraken over welke vragen of handelingen als heel prettig worden ervaren. En welke minder prettig zijn, of waar je niet zo snel gebruik van zult maken. Zoals gezegd is dit voor iedereen anders, toch neem ik jullie even mee hierin.

Iedereen handelt vanuit warmte of liefde en zoekt naar een manier waarin zij diegene in deze moeilijke tijd kunnen ondersteunen. Niet voor iedereen is dit een vertrouwd terrein en je kunt ook niet weten wat de ander voelt of nodig heeft. Maar vraag het gewoon.

Mensen vinden het vaak lastig, welke vragen kun je beter wel of niet stellen? Is het niet een rare vraag, als ik vraag hoe het gaat? Het is toch logisch dat het niet zo goed gaat, vlak na het overlijden van een kind, partner of ouder?

 

Ik weet even niet zo goed wat ik zeggen moet…
Als je niet weet wat je zeggen moet, zijn dit prima woorden. Je toont aandacht voor wat er speelt en geeft aan dat je het niet zo goed weet. Geloof mij, de ander begrijpt echt dat dit soms lastig is, en kan dit zelf ook niet in 2 woorden samenvatten. Het is ook complex, maar dat je er aandacht aan besteed is wel heel fijn.

 

Is het niet raar om te vragen hoe het gaat?
Niets is vreemd of raar. Het ene is meer helpend dan het andere. Maar stel gewoon de vraag: Hoe gaat het nu met je? Je stelt een open vraag waardoor de ander de keuze heeft hier wel op niet door te gaan. Over het algemeen vinden mensen het prettig dat je er naar vraagt. Als je dit niet doet is het net alsof het er niet is, voelt dat misschien juist vreemd.

 

Laat de ander vooral praten
Die ene vraag is vaak al genoeg. De ander bevindt zich in een rollercoaster aan emoties en zal datgene vertellen wat hij of zij op dat moment graag wil delen. Laat hem of haar gewoon vertellen en luister aandachtig. Dit is niet het moment om te vertellen over wat jij hebt mee gemaakt. Het delen van ervaringen kan in een later stadium ook nog.

 

Als ik iets voor je kan doen, dan hoor ik het van je, hè?
Dit is uit liefde gezegd, je wilt graag iets doen. Deze vraag is alleen iets te vrijblijvend. Het betekent dat degene zelf om hulp moet vragen. En dat is meestal lastiger. Het moment dat je écht hulp nodig hebt, ben je het meest kwetsbaar. Dan de telefoon pakken en zeggen: ik heb je nodig, is vaak heel lastig om te doen.

 

Doe een concreet voorstel

  • Ik ga zo boodschappen doen, wat kan ik voor jou mee nemen, dan breng ik het even.
  • Ik zou graag eens voor je koken je mag bij ons komen eten als je wilt, maar ik kan het ook bij je langs brengen. Wat heb je liever?
  • Het is ook heel bijzonder als je thuis komt en er hangt een tas met eten aan de deur, geloof mij, dat wordt heel dankbaar ontvangen.
  • Ik ben vandaag in de tuin bezig, vindt je het goed als ik die van jou ook even mee neem?

 

We komen nooit bij elkaar op de koffie, het is toch vreemd als ik dat nu wel doe?
Nee, zeker niet. Laat je niet leiden door deze gedachte. Als jij voelt dat je iets wilt betekenen voor de ander, stél dan die vraag. En laat de ander de keuze maken er wél of niet op in te gaan. Niet gevraagd betekent dat de ander geen keuze heeft gehad en er ook niet op in kan gaan.

 

Praat over degene die er niet meer is
Voor de nabestaanden is dit heel erg fijn en ook de persoon die overleden is. Die verdient het om nog aan gedacht en over gesproken te worden. Als we blijven praten over degene die we missen, zal hij of zij altijd dicht bij ons in de buurt blijven.

 

Als mensen hun warmte en aandacht tonen wordt dat over het algemeen gewaardeerd. Volg je gevoel hierin en stel die vraag. En accepteer het als de ander er (nu even) niet op in wil gaan. Toch is het niet voor niets dat mensen vaak zeggen dat er steun vanuit onverwachte hoek kwam en hoe ze dat als prettig ervaren hebben.

Roept dit nog vragen bij je op? Aarzel niet en stel mij je vraag, ik help je er graag bij.

 

Warme groeten,
Paula

Veranderen = Anders doen

Veranderen = Anders doen

Ik stap met mijn voeten in het ijskoude vrieswater. Het is zo koud dat ik het liefste mijn voeten direct terugtrek en de warmte op zoek. Toch doe ik dit niet. Ik wil wel eens ervaren wat het met me doet als ik het eens anders doe. Anders dan normaal, wanneer ik met een aangename temperatuur in het water stap. In de zomer, opgewarmd door het zonnetje, is het aangenaam verkoelend om het  water in te gaan. Dat is zoals we het meestal doen toch?

Gewoontes

Onbewust leven we volgens bepaalde gewoontes en weten we wat we daarvan kunnen verwachten. Wel zo prettig toch? Jammer alleen, is dat als we blijven doen wat we gewend zijn, we niets zullen veranderen. We zullen dan bijvoorbeeld net zo hard door blijven hollen, hoge eisen aan onszelf blijven stellen of verwachtingen houden en hierin teleurgesteld worden. Vul dit maar in met de thema’s in jouw leven spelen. Of met de gewoontes die jij hebt, waarvan je merkt dat ze je niet altijd iets goeds opleveren of waar je last van hebt.

 

Wat zou jij anders willen doen?

Voor verandering of nieuw resultaat zul je dus dingen anders moeten doen. Vaak weet je precies wat niet goed voelt, wat je anders zou willen doen. Besef je dan dat dit geen hele grote veranderingen hoeven te zijn. Kleine aanpassingen kunnen je al veel meer plezier, gemak, rust, of toekomstperspectief op leveren.

Bij een vraag die je gesteld wordt, mag je best eens zeggen: Ik denk er even over na en ik laat het je nog weten. Je zult merken dat de wereld niet vergaat en je hiermee niemand echt pijn doet. Maar ook hoe fijn het voelt dat je de regie bij jezelf houdt (neem een voorbeeld dat bij jou van toepassing is bij het lezen hiervan en bij het vervolg van dit bericht).

Deze kleine aanpassing zal je gevoel versterken, je klaar maken voor een volgende kleine stap in je nieuwe richting. Wees niet bang om hier nu aan vast te zitten, je kunt altijd terug of juist een ander pad kiezen. Niets is voor eeuwig.

Maar hoe mooi is het dat als je meerdere keuzes hebt, je ook gaat ontdekken wat die je kunnen bieden. Ze zijn er niet voor niets. We zeggen vaak dat we heel ons leven zullen leren. Dat klopt ook, als je jezelf de kans geeft nieuwe ervaringen aan te gaan.

 

Terug naar het water

Terug naar het ijskoude water. Ik weet wat ik ga doen en ik weet dat het flink gevroren heeft terwijl ik het water in stap. En toch voel ik even dat “schrik” effect. Mijn hersenen worden heel snel uit de relax-modus gehaald.

Ze komen in actie en ik ervaar een gevoel van kou, in een reflex wil ik mijn voeten snel uit het water halen. Maar ik doe het niet. Ik moest mezelf echt even toespreken. Ik wilde een mooie foto maken. Dus dat mijn voeten bevroren aanvoelden, moest ik even voor lief nemen.

Hetzelfde geldt voor de verbaasde blik die je krijgt van iemand die niet gewend is, dat je zegt dat je er even over na wilt denken. Het voelt even ongemakkelijk.

Je primaire reactie zou kunnen zijn dat je je woorden direct terug neemt, toch direct gaat antwoorden. Maar als je jezelf toe staat dat het best even ongemakkelijk mag zijn, dat de ander dit niet van je gewend is, punt.

Niets meer dan dat. De ander is het niet gewend en dus mag zijn/haar verbaasde blik er ook zijn. Dit betekent niet dat jij hierin direct hoeft te gaan redderen. Laat het er zijn.

 

Buiten de comfortzone is veel moois te ontdekken

Wanneer mijn voeten weer opgewarmd zijn, voel ik van boven tot onder een enorme energie door mijn lichaam stromen. Een hele bijzondere ervaring moet ik zeggen. Het borrelt en bruist, ik voel me licht en energiek. Het is niet onder woorden te brengen.

Ik weet dat als je met je hele lijf in het ijskoude water gaat (volgens de Wim Hof methode) er nog veel meer zal gebeuren. Maar ook deze kleine actie heeft al een groots effect. Prachtig om te mogen ervaren. Ik zou het iedereen willen aanraden.

Terug naar het voorbeeld. Het is een feit dat iedereen zijn eigen kleine verandering of overwinning aan kan gaan. En hiermee mag ontdekken wat dit met je doet. Wat gebeurt er met je terwijl je de ander vertwijfeld ziet kijken omdat je niet direct Ja zegt op hun vraag?

En is dat erg dat dat gebeurt, of mag dat er gewoon even zijn. Mag je het gevoel van de ander ook bij de ander laten liggen? Misschien hoef jij daar niet direct iets mee. En wat gebeurt er met je als je beseft dat het je is gelukt om de vraag gewoon even te laten liggen?

 

Terug naar wat jij graag anders zou willen doen

Wat levert het je op als je even de tijd mag nemen om er over na te denken? Wat zou je nog meer willen bereiken? Wat houdt je tegen en hoe kun je die barrière uit de weg ruimen of er overheen stappen?

Wees trots op jezelf, luister naar je kracht in plaats van je kritische stem en geef jezelf een schouderklopje. Je kunt veel meer dan je denkt en je verdient het!

Heb je hier vragen over of zou je graag samen willen kijken hoe jij dit kunt toepassen in jouw leven, stuur mij dan een bericht via de chat of mail. Laten we samen kijken wat ik jou kan bieden om dit te bereiken voor jezelf.

Het verlies van een dierbare

Het verlies van een dierbare

Een dierbare moeten verliezen,
je kunt je hierop niet voorbereiden.
Moeten loslaten, niets te verkiezen,
fysiek van elkaar gescheiden.

Jullie relatie blijft altijd bestaan,
de liefde, als je die mag blijven voelen.
Je zult je niet meer naast elkaar staan,
toch is dit wat ze met eeuwige liefde bedoelen.

Dit niet te omvatten grote verdriet,
het lijkt je te verscheuren.
Vergeten zul je het echt niet,
herinneringen komen voorbij, laat het gebeuren.

De tranen wellen op, verlaten je ogen,
laat ze maar stromen, het mag er zijn.
Je kunt ze later wel weer drogen,
gooi het eruit, het is een teken van pijn.

En als je weer verder gaat met je leven,
weet je niet waar je beginnen moet.
Zoek de kracht die je is mee gegeven,
en neem kleine stapjes, voet voor voet.

Wennend aan deze nieuwe ondergrond,
zul je weer nieuwe dingen beleven.
Met het mooie besef op deze bosgrond:
dat wat je verliest heeft je ooit veel moois gegeven…

Acute stress verminderen? Een simpele oefening!

Acute stress verminderen? Een simpele oefening!

Je kent dat wel, de stress slaat je ineens om de oren. Je hebt een overvolle agenda. Of je maakt je druk om iets wat je gehoord hebt en speelt het gesprek nog eens af in je hoofd. De stroom aan gedachten in je hoofd en de stress in je lijf lijkt niet meer te stoppen.

Niets doen betekent dat dit alleen maar verder op zal lopen. Deze simpele en kortdurende oefening, zorgt ervoor dat je dit snel kunt doorbreken. Doordat je aandacht verlegd wordt naar je ademhaling, ben je in staat even uit de situatie te stappen. Ook zal dit het opgejaagde gevoel en je bloeddruk verlagen. 

 

Hoe?

1. Sluit je ogen en leg je handen plat op je buik
2. Neem vier seconden om langzaam in te ademen
3. Neem zes seconden om langzaam uit te ademen.
4. Herhaal dit tien keer. Als je voelt dat je nog niet rustig bent, kun je hier mee door gaan.

En nu?

Je hebt nu je aandacht verlegd naar het ademen en je hartslag is gedaald. Dit werkt ook heel goed om in slaap te vallen.

 

 

Overvolle agenda?

Bekijk nu eens rustig welke agendapunten echt je prioriteit hebben en welke dingen later zouden kunnen. Een vraag die je hierbij kan helpen is: Wat is het ergste wat er kan gebeuren als ik dit niet vandaag doe, maar morgen.

 

Vooral aan het malen in je hoofd?

Als je hoofd vol zat met gedachten, vraag jezelf eens: zijn dit feiten of aannames die ik doe? Hoe kan ik mijn aannames toetsen zodat ik zeker weet dat het klopt wat ik denk?

Je kunt de chaos in je hoofd nu vanaf afstand bekijken. Je hebt hierdoor ruimte om te werken aan een oplossing.

Succes met oefenen en als je vragen hebt, stel ze gerust.

Je hebt geen invloed op de tijd, je hebt wel invloed op hoe je met je tijd om gaat.

Eenzame dagen?

Eenzame dagen?

Heb jij het extra moeilijk in deze dagen, of ken je iemand voor wie dit misschien geldt? Weet dan dat ik er ben voor jou en voor de anderen die het zwaar hebben. In deze video zie je hoe ik er voor je kan zijn.

Heb jij het extra moeilijk in deze dagen, of ken je iemand voor wie dit misschien geldt? Weet dan dat ik er ben voor jou en voor de anderen die het zwaar hebben. In deze video zie je hoe ik er voor je kan zijn.

Let op: de tijdstippen die genoemd worden in de video zijn inmiddels aangepast. Er bleek ook op andere momenten behoefte te zijn aan een gesprekje. Onderaan dit bericht staan de aangepaste data en tijdstippen vermeld.

Je kunt mij bereiken via de Chat-knop in dit bericht. Als je mij een chatberichtje stuurt zal ik hierop reageren. Als je daarna het gesprek telefonisch wilt voorzetten dan kan dat ook.

Geheel kosteloos en vrijblijvend bereikbaar van 23 december 2017 – 1 januari 2018, dagelijks van 09.30 – 01.00 uur

Warme groeten,

 

Paula

Hoe moet je verder als je leven verandert?

Hoe moet je verder als je leven verandert?

Impact op je leven

Ineens is alles anders, je hebt slecht nieuws gekregen of iets anders vreselijks mee gemaakt. Wanner je ziek wordt of geconfronteerd wordt met de dood, heeft dit grote impact op je leven. 

Maar ook een scheiding of het verlies van je baan levert grote veranderingen in je leven op. Ongewild krijg je te maken met een grote vorm van stress en emoties.

 

Eerst ruimte voor rouwen

In de volledige hevigheid van alle stress en emoties is het belangrijk hier eerst aandacht aan te schenken. Emoties uiten, er over praten, of jezelf op een andere manier te laten voelen en beleven, is hierbij belangrijk. De stress slaat zich op in je lijf en zorgt ervoor dat je op veel fronten vast komt te zitten.

Ook in je hoofd is op dit moment geen ruimte om verder te kijken of te denken. Niet alleen voor elke vorm van verlies, maar ook voor ieder persoon zullen de fasen van rouw anders zijn.

Het is een persoonlijk proces. Ik maak nu even een sprongetje in de tijd. Want zodra er na een periode van rouw meer rust en ruimte is ontstaan dan komt de vraag: hoe ga ik nu verder?

 

Ineens sta je op een grote brug

 

Je weet misschien niet eens hoe je er gekomen bent. Je hebt er geen invloed op gehad, je had hier niet willen staan. Maar feit is dat je op de brug staat en je leven flink veranderd is.

Je ziet het kruispunt op die brug. Je hersenen registreren dat je niet verder rechtdoor kunt. Die weg is bruut afgesneden. Toch zal jouw leven door gaan. Het krijgt een hele andere vorm en je weet niet waar het toe zal leiden.

 

Onbekende paden

 

Het vraagt veel van je veerkracht en moed om verder te lopen. Je wordt ook flink uitgedaagd, want welke route zul je nemen? De onbekende paden voelen nog niet vertrouwd. Je hebt geen idee wat het je zal brengen.

Laten we voorop stellen dat je dit pad ook niet in je eentje hoeft te belopen. Misschien zijn er mensen in je omgeving die elk een stukje met je mee willen lopen.

Misschien vindt jij het prettiger om dit samen met een professional te doen. Alles is mogelijk. Jij kunt kiezen wat voor jou het meest prettig aan voelt.

 

Onbekend

 

Ongetwijfeld is het onbekende vreemd, spannend en zal het eerst ongemakkelijk zijn. Maar het mooie is. Je neemt altijd jezelf mee.

Ik hoor je al bijna zeggen, ja maar ik weet niet meer wie ik ben. Wie ben ik in dit zieke lijf, of in dit nieuwe leven zonder mijn vertrouwde partner.

Of wie ben ik zonder mijn functie bij mijn oude werkgever? Het klopt, na een groot verlies is niets meer vanzelfsprekend, alles staat op losse schroeven. Ik ga het niet mooier maken dan het is.

 

Wat zit er in jou verscholen?

 

Het is een ontdekkingstocht die je zelf moet willen aan gaan. Niemand kan je dwingen om verder te gaan.

Toch denk ik dat jij het jezelf zou mogen gunnen om te onderzoeken wat het leven je nog meer te bieden heeft. Wat er nog meer in jou verscholen zit.

Juist het onbekende zal je nog flink kunnen verrassen. Probeer alleen of met anderen, te ontdekken wat er nog meer te zien en te beleven is.

 

 

Ontdekken en verkennen

 

Het oude kwijtraken is emotioneel vaak veel moeilijker dan het nieuwe ontdekken. Je hebt misschien een zetje nodig.

Besef je dat de nieuwe route die je nu bewandelt, je nergens toe verplicht. Je kunt je koers onderweg altijd nog wijzigen.

Wat je nu nodig hebt of prettig vindt, is volgende week misschien anders. Maar dat je hierin wel een eigen keus hebt en het niet alleen hoeft te doen, kan misschien je helpende gedachte zijn.

Doorgaan na het verlies van een dierbare

Doorgaan na het verlies van een dierbare

Een bijzonder gesprek

Ik ben in gesprek met een man die zeer plotseling zijn vader verloren is. Hij zegt dat hij niet in de buurt was, maar dat hij gelukkig net op tijd was om afscheid te nemen. Ik zie dat hij zich groot houdt en zijn best doet zijn emoties binnen te houden.

Hij vertelt over hoe druk hij nu is met alle praktische zaken die geregeld moeten worden. Ik vraag hem wat er door hem heen gaat als hij denkt aan het verlies van zijn vader. En hij zegt vooral heel dankbaar te zijn, dat hij nog op tijd was om afscheid van zijn vader te nemen. Hij vertelt hoe hij en zijn broer dit met elkaar beleefd hebben. Het betekent veel voor hem dat zij dit samen gedaan hebben.

 

Samen verzorgen zij de uitvaart

Samen met zijn broer maakte hij een afspraak: we gaan er samen voor zorgen dat onze vader een mooi afscheid krijgt. Precies zoals hij dat verdiend heeft. Ik vraag hem hoe het was, om dit samen met zijn broer te doen voor hun vader. Hij geeft aan dat het heel bijzonder voelde om dit te mogen doen voor zijn vader.

Hij neemt me mee naar de avond, waarop hij samen met zijn broer met zorg de muziek uitzocht voor de uitvaart. Het beluisteren van de muziek waar zijn vader zo van hield was heel bijzonder, zo zegt hij. Ik zie zijn ogen glinsteren van het traanvocht als hij dit vertelt. Hij lijkt zijn best te doen om de tranen binnen te houden. Ik zie dat het je raakt, vertel ik hem. Dan vraag ik hem: Wat gebeurt er met je terwijl je dit zo vertelt?

 

 

De emotie mag er zijn

Het raakt me als ik terugdenk aan dat moment vertelt hij. Samen zaten we te luisteren naar de muziek waar onze vader zo van hield. Er loopt nu een traan over zijn wang. Mijn broer en ik haalden herinneringen op, en ik zag precies voor me hoe mijn vader hier naar luisterde. Hij gaf de maat aan met zijn handen. Dit deed hij niet altijd goed in de maat moet ik zeggen, en begint te lachen.

Ik glimlach naar hem. Ik zie aan je dat je hier mooie herinneringen aan hebt. Ja, weet je hoe dat komt? Ik geef aan van niet en vraag hem er naar. Hij zegt dat hij zich vroeger zo stoorde aan de muziek waar zijn vader van hield. Hij vond dit maar ouderwetse muziek. Dat zijn vader daarbij zat te zwaaien met zijn handen, maakte het er niet beter op. Maar nu zie ik in hoe zeer hij hiervan genoot.

En dat doet je plezier vraag ik hem? Ja, eigenlijk heb ik dat nooit zo gezien, maar nu des te meer. Wat doet het met je, nu je dit zo ziet? Ik wilde dat ik het vroeger zo kon zien, zodat ik me niet geïrriteerd voelde en niet zo naar naar hem gereageerd had. Maar ik besef me ook dat ik jong was.

Wat bedoel je daar precies mee? vraag ik hem. Nou ik denk dat het ook heel normaal is om je als jonge jongen een beetje af te zetten en niet alles van je ouders even leuk te vinden. Dat denk ik ook, zeg ik hem.

 

 

De vraag die hem zo bezig houdt

Even is hij in gedachten verzonken. Vertel eens wat er nu zoal door je heen gaat, vraag ik hem. Hij geeft aan het niet zo goed te weten, zoveel eigenlijk. Probeer eens te beginnen bij één van die dingen, moedig ik hem aan. Dan begint hij te vertellen.

Nou het is bizar, zoals het allemaal gegaan is. Ik bedoel, hij was heus niet de jongste meer, maar hij was nog zo vitaal! En ineens krijg je het bericht dat je vader op sterven ligt. Ik hoor zijn stem haperen, en zie dat hij slikt tegen de brok in zijn keel. Als ik je goed begrijp kun je het je bijna niet voorstellen. Zo vitaal als hij was, en dan ineens in kritieke toestand wordt opgenomen. Hij veert omhoog van zijn stoel en zegt: ja, dat bedoel ik! Ik kan er gewoon niet bij dat hij zo ineens, onverklaarbaar, zo snel achteruit gegaan is.

Ik vraag hem of ik het goed begrijp, dat hij het nog steeds onverklaarbaar vindt. En of hij daarom blijft zitten met de vraag: waarom? Ja, dat klopt, ik heb er nog steeds geen antwoord op. Houdt dit je nog zo bezig, de vraag hoe het heeft kunnen gebeuren? Ja, overdag heb ik daar geen last van, dan ben ik veel te druk bezig om alles te regelen. Maar ‘s nachts…

Vertel eens iets meer over wat er ‘s nachts gebeurt, vraag ik. Ach dan lig ik maar te draaien en te malen, en slaap ik urenlang niet. Dus als ik het goed begrijp houdt de vraag “Waarom?” je erg bezig. En dat zorgt ervoor dat je ‘s nachts niet goed kunt slapen. Klopt dat? Ja dat is zo. En als ik ‘s morgens wakker wordt voel ik me nog steeds moe. Dat kan ik er juist nu niet bij hebben. Dat begrijp ik, het is erg vervelend dat je nu ook nog weinig slaap krijgt.

 

 

Hoe kan hij antwoord krijgen op zijn vraag?

Als ik je nu zou vragen wat je zou helpen om beter te kunnen slapen, wat zou je dan zeggen? Nou dat lukt volgens mij alleen maar, als hij een antwoord krijgt op die vraag. En dat krijgt hij niet. Waarom ben je daar zo zeker van? Vraag ik hem. Nou dat lijkt me simpel, mijn vader kan het niet meer vertellen.

Daar moet ik hem gelijk in geven, maar ik vraag hem wie hier misschien ook een antwoord op zou weten. Even denkt hij na en zegt dan: ja, de artsen zullen het ook wel weten, denk ik. Ze hebben ook wel gezegd natuurlijk dat zijn hart ermee op hield. Maar daarmee weet ik nog niet hoe dat gekomen is.

Wat zou je aan de arts kunnen vragen om hier antwoord op te kunnen krijgen? En daarmee ook wat meer rust te krijgen? Tsja, misschien kan ik vragen of ze aan de hand van zijn symptomen, ook weten waarom dit is gebeurd. Ik geef aan dat dit een goede vraag zou zijn. Hij denkt er nog even over na en zegt dan: denk je dat ik dit kan navragen op de afdeling waar mijn vader lag?

Ik leg uit dat het altijd mogelijk is een vraag te stellen. Als je de vraag niet stelt, krijgt de ander ook geen gelegenheid om jouw onzekerheid weg te nemen. Ik vraag hem ook wat er zou gebeuren, als de artsen hier uiteindelijk ook geen antwoord op kunnen geven.

Hij haalt diep adem, en zegt dat hij zich er dan bij neer zal moeten leggen. Hoe ziet dat er dan voor jou uit? Als jij je erbij neer zal moeten leggen? Heb je daar enig idee van? Ja, ik heb dan geen andere keus, dat weet ik. Dus dan zal ik het ook wel los kunnen laten.

Ik zeg hem dat het goed klinkt, dat hij bij de arts gaat navragen wat de werkelijke oorzaak is geweest van zijn vaders overlijden. Maar dat als de arts niets met zekerheid kan zeggen, hij kan proberen het los te laten.

Maar ik vraag hem ook, wat hij zal doen als dat uiteindelijk in de praktijk moeilijker blijkt te zijn dan hij had verwacht? Dan kom ik er op terug, geeft hij aan. Want uiteindelijk wil ik toch weer kunnen slapen, zegt hij met een knipoog. Ik lach met hem mee, en zeg hem dat ik hem dat ook toe wens. Hij ziet er lichter uit, zit weer rechtop, en zijn gezicht toont meer ontspanning.

Mijn vermoeden wordt bevestigd, want hij geeft aan weer even energie te hebben, voor alle praktische zaken die hij nog aan het afhandelen is voor zijn vader. Zo nemen wij afscheid. Hij bedankt me voor mijn luisterend oor en de inzichten die hij heeft gekregen. Ik vertel hem dat hij hier zelf hard aan heeft gewerkt en bedank hem voor zijn openheid.

Dit is een deel van het gesprek, zoals het heeft plaats gevonden. Er is toestemming verleend voor het delen hiervan.